padarthra  

başlık içinde ara
  1. hint mantıkçı ve nazariyatçı kanada'nın varlığın, yani kendine göre varlığın en temeli olan maddenin yine en temel varolma biçimleri olarak öngördüğü araz'lara yönelik kategorizasyonunun adı.

    bu arazlar 6 kategoridir.
    1- cevher: sankritçede dravja olarak söylenir. bütün varlıkları niteleyen en genel geçer biçimdir. yani varlıkların maddi bir cevher olarak oluşlarını niteler. tüm eylem ve niteliklerin bulunduğu yer, mekan'dır.

    2- nitelik: sanskritçede guna olarak söylenir. her varlık sürekli bir nitelik ile belirir.

    3- eylem: sanskritçede karma olarak bilinir. varlık, eylemsel bir durum içinde belirir.

    4- ortak nitelikler: sanskritçede samanja olarak söylenir. varlık, tüm bu ortak nitelikleriyle belirli türleri meydana getirir, her varlık da kendine özgü bir nitelikle belirir. hayvanı hayvan, insanı insan yapan, bu ayırıcı özellikler bütünüdür.

    5- ayrım: sanskritçede visesha olarak söylenir. türlerin içindeki bireyler de birbirlerinden ayrılarak kendilerine özgü varlık biçiminde belirirler. yani nasıl ki türler, birbirlerinden ortak özellikleriyle ayrılarak belirirler, aynen onun gibi, türleri oluşturan bireyler de aynı türü oluşturan diğer benzer bireylerden kendilerine özgü nitelikleriyle ayrılırlar.

    6- münasebet : sanskritçede samanaya olarak söylenir. her varlığın birbiriyle olan ilişkileriyle belirlendiğini vurgular. herhangi bir varlıkla ilişkisi olmayan bir varlık, yoktur.

    not: aristo'nun 9'lu kategorizasyonu yukarıdaki 6'lı kategorizasyonun biraz daha geliştirilmişinden başka bir şey değildir.
    (kaylûle 10/10/2009 12:09)

mürteci sözlük © 2009 |

Mürteci Sözlük hiçbir resmi veya gayri resmi kişi ve/veya kurumla bağlantılı olmayan, kullanıcılarının katılımıyla işleyen bağımsız bir platformdur. Mürteci Sözlük'te yer alan yazıların tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Sözlük öndenetim mekanizmasına sahip olmadığından, bu yazıların doğru olduğu hakkında bir teminat vermez. Bu ortamda yol açabileceği hukuki mahzurlar başta olmak üzere olumsuz bir durumla karşılaştığınızı düşünüyorsanız lütfen iletişim bölümünden Mürteci Sözlük Ekibi ile bağlantıya geçiniz.